Uzupełnione: 0 / 0 · Zapis lokalny w przeglądarce
Zestaw przesiewowy ADHD · Wersja do konsultacji

Pięć narzędzi. Jedna kartka dla lekarza.

Wynik testu nie jest rozpoznaniem. Arkusz skraca pierwszą konsultację, bo psychiatra dostaje liczby zamiast opowieści.

Jak to działa. Wypełniasz w oknie, wynik liczy się sam. Odpowiedzi zapisują się lokalnie w tej przeglądarce – nic nie jest nigdzie wysyłane. Przycisk Drukuj / zapisz PDF układa całość na A4 razem z zaznaczeniami i podsumowaniem; w oknie druku wybierz „Zapisz jako PDF”.

Sekcje 01 i 02 zrób dziś. Sekcje 03–05 są dla specjalisty i dla różnicowania – wypełnij, jeśli masz cierpliwość, bo one najbardziej skracają wywiad.

§ 01

ASRS v1.1 – teraźniejszość

Adult ADHD Self-Report Scale, WHO. Odpowiadaj, myśląc o ostatnich 6 miesiącach. Część A to właściwy przesiew, część B daje specjaliście obraz profilu objawów.

0 Nigdy1 Rzadko2 Czasami3 Często4 Bardzo często
Część A · przesiew właściwy
01234
Część B · pogłębienie
01234
– / 6
Trafienia w części A
Brak kompletu odpowiedzi

Próg: pytania 1–3 liczą się jako trafienie przy odpowiedzi 2–4 (Czasami / Często / Bardzo często), pytania 4–6 przy odpowiedzi 3–4 (Często / Bardzo często). Cztery lub więcej trafień to wynik dodatni. Część B nie ma progu.

Suma części B: – / 48 · Suma całości: – / 72

§ 02

WURS-25 – dzieciństwo

Wender Utah Rating Scale, wersja 25-pozycyjna. Oceń, jaki byłeś jako dziecko – mniej więcej między 6. a 12. rokiem życia. To najważniejsza sekcja po ASRS, bo ciągłość objawów od dzieciństwa jest warunkiem koniecznym rozpoznania.

0 Wcale / bardzo słabo1 Łagodnie2 Umiarkowanie3 Dość mocno4 Bardzo mocno
Jako dziecko byłem / miałem
01234
– / 100
Suma punktów
Brak kompletu odpowiedzi

Klasyczny próg z badania Warda i wsp. (1993): ≥ 46 punktów dobrze różnicuje dorosłych z ADHD. Część źródeł stosuje czulszy próg ≥ 36, który łapie więcej przypadków kosztem większej liczby fałszywie dodatnich.

§ 03

Lista objawów wg DSM-5 – dla specjalisty

Ta sekcja odwzorowuje kryteria diagnostyczne: dwie domeny po dziewięć objawów. Psychiatra i tak przez to przejdzie w wywiadzie – wypełnione z góry oszczędza pół wizyty. Zaznacz Tak, jeśli objaw utrzymuje się od co najmniej 6 miesięcy i przeszkadza.

Nie objaw nieobecny lub sporadycznyTak obecny ≥ 6 miesięcy i przeszkadza
Domena A · nieuwaga
NieTak
Domena B · nadruchliwość i impulsywność
NieTak
Kryteria kontekstowe · warunki konieczne
NieTak
– / –
Nieuwaga / nadruchliwość
Brak kompletu odpowiedzi

U dorosłych (od 17 lat) próg to ≥ 5 objawów w domenie – u dzieci ≥ 6. Pięć objawów tylko w nieuwadze wskazuje na obraz z przewagą nieuwagi, pięć w obu domenach na obraz mieszany. Kryteria kontekstowe muszą być spełnione wszystkie – bez nich liczba objawów nic nie znaczy.

Pozycje sformułowane opisowo na podstawie kryteriów DSM-5 dla ADHD u dorosłych. To materiał roboczy do rozmowy. Rozpoznanie stawia klinicysta w wywiadzie.

§ 04

Wpływ na funkcjonowanie – siedem obszarów

Wzorowane na logice skali Weissa (WFIRS-S). Objawy bez upośledzenia funkcjonowania to nie zaburzenie, tylko cecha. Ta sekcja mierzy, gdzie objawy kosztują pieniądze, relacje i zdrowie. Oceń ostatni miesiąc.

0 Wcale1 Trochę2 Sporo3 Bardzo
Na ile objawy utrudniają Ci
0123
– / 42
Suma obciążenia
Brak kompletu odpowiedzi

Ta skala nie ma progu odcięcia. O upośledzeniu świadczy choć jeden obszar oceniony na 2 lub 3, niezależnie od sumy. Wymień lekarzowi obszary z najwyższą oceną, bo one wyznaczają cel leczenia.

§ 05

AQ-10 – różnicowanie ze spektrum autyzmu

Skrócony Autism Spectrum Quotient (Allison, Auyeung, Baron-Cohen, 2012), narzędzie rekomendowane przez NICE jako pierwszy przesiew u dorosłych. Nieuwaga i problemy społeczne wyglądają podobnie z zewnątrz, a mają różne źródła. Ta sekcja pilnuje, żeby nie zamknąć tematu za wcześnie.

ZS Zdecydowanie się zgadzamRS Raczej się zgadzamRN Raczej się nie zgadzamZN Zdecydowanie się nie zgadzam
Pozycje 1–10
ZSRSRNZN
– / 10
Punkty AQ-10
Brak kompletu odpowiedzi

Punktacja: 1 punkt za odpowiedź zgodną z kierunkiem pozycji, niezależnie od siły („raczej” liczy się tak samo jak „zdecydowanie”). Wynik ≥ 6 to wskazanie do skierowania na pełną ocenę pod kątem spektrum. To przesiew. Dodatni wynik nie wyklucza ADHD, bo współwystępowanie jest częste.

§ 06

Podsumowanie dla lekarza

Tę stronę weź na konsultację.

NarzędzieWynikInterpretacja

Czego tu nie ma i dlaczego. Trzy narzędzia pominąłem, bo są komercyjne i podaje je specjalista – ich pozycji nie wolno przedrukować.

CAARS (Conners) i Brown BADDS – rozbudowane samooceny dla dorosłych, płatne, zwykle z wersją dla obserwatora (partner, rodzic). To one bywają kolejnym krokiem po dodatnim ASRS.
QbTest, TOVA, Conners CPT – testy wydolnościowe na sprzęcie, obiektywny pomiar uwagi i impulsywności. Uzupełniają obraz; ujemny wynik nie wyklucza ADHD.
RAADS-R i CAT-Q (maskowanie) – jeśli AQ-10 wyjdzie ≥ 6, to naturalny następny krok w wątku spektrum. Darmowe wersje krążą po sieci, ale interpretować je warto z klinicystą.

Zastrzeżenie. Żadna z tych skal nie stawia rozpoznania. ASRS ma czułość rzędu 70 proc. i wysoką liczbę fałszywie dodatnich w populacji ogólnej – dodatni wynik to powód do rozmowy. Objawy podobne do ADHD dają też depresja, lęk, bezdech senny, niedoczynność tarczycy, niedobór żelaza i przewlekły niedosyp. Dlatego następny krok to rozmowa z klinicystą.

§ 07

Źródła

sokolinski.com ✦ AI dla dorosłych

To narzędzie zrobił Bartosz Sokoliński, dyrektor ds. rozwiązań AI w BOŚ Banku. Odpowiadam tam za strategię AI, nadzór nad jej wykorzystaniem i zgodność z unijnym rozporządzeniem o sztucznej inteligencji.

Dalej

Szkolenia z AI dla firm i wdrożenia · Polityka AI w firmie · Obowiązki z AI Act · Maszynownia, 13 ćwiczeń · Wszystkie narzędzia